สัมภาษณ์วินทร์ เรียววาริณ และ อุ๋ย นนทรีย์ นิมิบุตร อย่างเจาะใจ  

นักเขียนสองรางวัลซีไรต์จากนวนิยาย “ ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน”   กับรวมเรื่องสั้น “ สิ่งมีชีวิตที่เรียกว่าคน”   และยังมีผลงานที่ทั้งขายดีและมีคุณภาพอีกมากมาย วันนี้   หลังจากที่เขาก้าวเดินบนถนนนักเขียนมานาน   เขาจะขอลองก้าวบนถนนคนทำหนัง ในฐานะของ “ คนเขียนบทภาพยนตร์” ดูบ้าง

ถาม เหตุผลที่คุณอุ๋ยชวนคุณวินทร์มาร่วมงานชิ้นนี้  เพราะต้องการพาดพิงการเมืองหรือไม่ครับ วินทร์   ไม่เกี่ยวกับเรื่องการเมือง  เหตุผลแรกที่มาเขียนก็เพราะอยากทำเรื่องแนวแฟนตาซีสนุกๆ เรื่องหนึ่ง  ทำเพื่อความสนุก ไม่ต้องการพาดพิงถึงใคร  การทำหนังโดยอิงเรื่องการเมืองนี่ มีโอกาสเสียหายสูง ถาม คิดว่าคนดูหนังเรื่องนี้เมื่อดูเสร็จ  จะเอาเรื่องในหนังไปตีความทางด้านการเมืองไหมครับ ? วินทร์   ผมไม่คิดอย่างนั้น องค์ประกอบของเรื่องมันไม่ทำให้เกิดแบบนั้น   มันเป็นเรื่องแฟนตาซีดูสนุก เท่านั้นเอง   มันอาจจะมีฉากเชิงประวัติศาสตร์อยู่บ้าง   แต่มันก็ไม่ทำให้คนไปเชื่อมกับปัจจุบันเท่าไหร่   ยกเว้นตั้งใจจะเชื่อมมันก็เชื่อมได้ แต่จริงๆ แล้วคิดว่าไม่ ถาม ใช้เวลาเขียนบทเรื่องนี้นานไหมครับ ? วินทร์ ผมคิดว่าไม่น่าจะต่ำกว่าสามปี

ถาม ต้องศึกษาข้อมูลต่างๆ ด้วย
วินทร์ ฮ่ะ ศึกษาข้อมูลต้องกินเวลามหาศาล ข้อมูลนี่ก็มาจากห้องสมุดหลายๆ ที่ เท่าที่จะมีข้อมูลให้ได้ จากหนังสือเก่าๆ เป็นหลัก เพราะว่ามันยากยิ่งกว่าเขียนหนังสือประวัติศาสตร์ในยุคประชาธิปไตยไทยนะ คือ มันแทบจะไม่มีข้อมูลเลย

ถาม แล้วคุณวินทร์ทำยังไงฮ่ะ ?
วินทร์ ก็ต้องไปรื้อหาข้อมูลเท่าที่หาได้ จำนวนหนึ่งมาจากต่างประเทศที่เขาบันทึกเอาไว้ ข้อมูลส่วนใหญ่หายากมากๆ ส่วนหนึ่งทีมงานสร้างหนังก็หามาด้วย ก็ช่วยๆ กัน

ถาม มีที่ปรึกษาพิเศษไหมครับ ?
วินทร์ ก็จะคุยกับอาจารย์มหาวิทยาลัยต่างๆ ด้วย ...แต่จริงๆ แล้วในส่วนที่เป็นหนังไม่ได้ตั้งใจจะเล่นกับเรื่องประวัติศาสตร์ แต่ว่าที่ผมรีเชิร์ตมากๆ ไว้เผื่อจะได้ใช้เป็นประโยชน์ต่อหนังได้ ถ้าเรามีข้อมูลมาก เราก็น่าจะสร้างตัวละครที่มีความสมจริงได้มากขึ้น คือองค์ประกอบของเรื่องนี้มันกว้างมาก ตัวละครมันมีมากมายมหาศาล การจะเข้าใจตัวละครและเรื่องราวได้ต้องทำการรีเชิร์ตอย่างหนัก ตัวละครหลายๆ ตัวมันมีที่มาที่ไปจากความเป็นจริง มันยากที่จะทำยังไงไม่ให้เรื่องมันเละ

ถาม ตอนนี้มีกี่ภาคน่ะครับ ?
วินทร์ เขียนเรื่องไปจนจบน่ะครับ แต่ที่เอามาทำหนัง ก็เอามาทำภาคนึงก่อน

ถาม ทำไปทีล่ะภาคเหรอครับ ?
วินทร์ ผมไม่แน่ใจ เพราะสถานการณ์ภาคใต้ก็เป็นตัวแปร

ถาม โดยตัวเรื่องของภาคแรกสามารถดูจบได้ในตัวของมันเองไหมครับ ?
วินทร์ โดยตัวเรื่องของมันก็จบได้ด้วยตัวมันเอง..ส่วนหนังสือที่ว่าจะเขียน ก็จะเป็นรายละเอียดที่เป็นอีกเวอร์ชั่นหนึ่งของหนัง ก็เป็นนวนิยายเรื่องหนึ่ง

ถาม คุณวินทร์คาดหวังว่าคนดูจะได้รับอะไรหลังจากดูหนังเรื่องนี้จบแล้ว
วินทร์ ผมคิดว่าถ้าดูแล้วสามารถที่จะเชื่อมหรือเข้าใจวิถีชีวิตของคนทางภาคใต้ สมัยก่อนได้ดีขึ้นก็จะเข้าใจประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้น ผมคิดว่านั่นคือสิ่งที่มีประโยชน์อย่างยิ่ง มันจะทำให้เราอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขได้มากขึ้น

นนทรีย์ นิมิบุตร : เมื่อต้องเป็นกัปตันบนเรือที่ใหญ่ขึ้น  ไม่มีใครลืมชื่อของเขาลงได้   ชายที่สร้างปรากฏการณ์แก่ภาพยนตร์ไทย เมื่อ “2499 อันธพาลครองเมือง” และ“ นางนาก” ของเขาได้ปลุกชีวิตให้แก่วงการหนังไทยขึ้นมา  “ ปืนใหญ่ จอมสลัด” เป็นผลงานที่ออกมาพร้อมครบรอบ 10 ปี   การเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ของนนทรีย์  ตลอดเวลาที่ผ่านมาของการทำหนัง เขาได้ย้อนมองดูงานเก่าๆ ตลอด  และคอยบอกตัวเองเสมอว่าจะไม่ยอมเดินย่ำอยู่กับที่ แต่จะต้องสร้างสิ่งใหม่ๆ ขึ้นมาเสมอ ถาม การที่เอาคุณวินทร์มาเขียนบทนี่ เพราะอะไรครับ ? นนทรีย์ จริงๆ แล้วผมเป็นแฟนหนังสือของคุณวินทร์มานานแล้ว   เห็นว่าเขาเป็นคนที่เวลาทำงานแล้วมีข้อมูลแน่นมาก   อย่างในหนังสือ “ ประชาธิปไตยบทเส้นขนาน” หรือ “ ปีกแดง”   หรือเรื่องอะไรก็แล้วแต่   เขาเป็นคนที่สะสมข้อมูลและถนัดเรื่องทางประวัติศาสตร์   เอาเรื่องราวจริงๆ มาเขียนเป็นนิยายให้น่าสนใจ   อันนั้นเป็นแนวทางที่ผมชอบอยู่แล้ว ผมอยากให้หนังเรื่องนี้มันเป็นแนวทางนั้นอยู่แล้ว  ก็เลยเชิญพี่วินทร์มาลองดู  และก็ไม่มีใครทราบด้วยว่า  พี่วินทร์เคยเรียนภาพยนตร์มาด้วย  (ที่อเมริกา) ดังนั้นแกก็มีความรู้เรื่อง

ถาม เกี่ยวกับชื่อหนังที่มีการเปลี่ยนแปลง จาก Queen of Pattani เป็น Queen of Lukasuka
นนทรีย์ อาจจะเปลี่ยนไปอีกเรื่อยๆ (หัวเราะ) มันก็เป็นความกังวลของหลายๆ ฝ่าย กลัวว่ามันจะไปกระทบกับสิ่งที่มันเป็นอยู่หรือเปล่า อะไรที่เราหลีกเลี่ยงได้เราก็ควรหลีกเลี่ยง ผมก็คิดว่ามันไม่ได้เสียหายอะไร คนที่รู้ประวัติศาสตร์ก็จะรู้อยู่ว่าลังกาสุกะคือปัตตานี มันคือชื่อเก่าเท่านั้นเอง

ถาม จริงไหมครับที่ว่า เคยมีอดีตนายกฯ ท่านหนึ่งขอให้ระงับการสร้างหนังเรื่องนี้ ?
นนทรีย์   ไม่จริงครับ ไม่มีเรื่องอะไรแบบนี้เลย มีอยู่เรื่องหนึ่งคือผมเองแหละที่อยากจะเข้าไปพูดคุยกับกระทรวงวัฒนธรรมเพื่อจะไปบอกว่า เรากำลังทำอะไรอยู่ ไม่อยากให้เขารู้จากข่าวลือที่พูดต่อๆ กันไปเกี่ยวกับหนังของเรา อยากให้เขารู้จากทางเราเองเลยจะดีกว่า หลังๆ ก็มีคนถามว่า จะได้ฉายเหรอ? จะโดนเซ็นเซอร์หรือเปล่า? ก็เลยอยากจะพูดได้ชี้แจงว่าจริงๆ มันคืออะไร

ถาม หลังจากทำการพูดคุยถึงเรื่องราวของหนังกับกระทรวงวัฒนธรรม ผลเป็นอย่างไรครับ ?
นนทรีย์   กระทรวงฯ ก็ให้ความร่วมมือดี ไม่มีปัญหาอะไร คือเราก็จะรอให้หนังเสร็จแล้วเอาไปฉายให้เขาดู แต่ว่าโดยหลักการ จากสคริปต์  จากที่เราไปนำเสนอกับกระทรวงฯ ก็ไม่มีปัญหาอะไร เรื่องราวมันก็เป็นแฟนตาซี ไม่มีในประวัติศาสตร์ที่บอกว่ามีคนขี่ปลาได้(หัวเราะ) เพราะฉะนั้นทุกคนก็คงจะรู้ดีว่ามันเป็นแค่ภาพยนตร์

ถาม ไม่กระทบกับภาคใต้ ?
นนทรีย์ ไม่กระทบกับภาคใต้แน่นอน จริงๆ แล้วเรายืมเอาตัวละครบางตัวจากประวัติศาสตร์มาใช้เท่านั้นเอง เพื่อจะบอกว่าสมัยก่อนมีความเสียสละของพระราชินีเพื่อแผ่นดินอย่างไรบ้าง ใช้คำว่า “ สละเลือดให้กับบังลังค์” อะไรทำนองนี้แหละครับ

ถาม เรื่องนี้มีโคโปรดักชั่นกับต่างประเทศหรือเปล่าครับ ?
นนทรีย์ มีครับ โนวากรุ๊ป บริษัทต่างชาติ มาหุ้นด้วยส่วนหนึ่ง

ถาม บังเอิญไหมครับที่ต่อจาก “ โอเคเบตง” คือ “ ปืนใหญ่ จอมสลัด” ซึ่งเป็นเรื่องของภาคใต้?
นนทรีย์ บังเอิญครับ ไม่ได้ตั้งใจ

ถาม อย่างตัวพี่อุ๋ยคิดว่าเปลี่ยนแนวมาเยอะไหมฮ่ะ ? อย่าง “ โอเคเบตง” นี่เป็นหนังง่ายๆ เลย
นนทรีย์ จริงๆ แล้วผมรู้สึกว่าผมอยากทำงานหลายๆ แบบอยู่แล้วน่ะ ตั้งแต่หนังเรื่องแรกมาก็ค่อนข้างจะหลากแนวน่ะ คือ อยากจะลองทำดูหลายๆ แนวว่ามันเป็นยังไง และมันก็อยู่ที่ช่วงของแรงบันดาลใจด้วยแหละ ว่าอะไรมันทำให้เราอยากทำเรื่องนั้นเรื่องนี้ พอมันอยากทำมันก็ทำน่ะ อีกเหตุผลที่ทำให้เลือกทำหนังแบบ “ ปืนใหญ่โจรสลัด” คือ เคยคุยกับเพื่อนว่าไม่รู้ว่าจะมีชีวิตอยู่ได้นานแค่ไหน ถ้าหากอยากจะทำอะไรใหญ่ๆ ตอนนี้ ก็รีบทำเลยจะดีกว่า

ถาม ตัวเรื่องในเชิงของประวัติศาสตร์หรือตำนานก็ดูน่าสนใจใช่ไหมครับ ?
นนทรีย์ ตอนที่เราไปถ่าย “ โอเคเบตง” เราได้ข้อมูลเหล่านี้มา แล้วเราก็แบบ เฮ้ย จริงหรือว่ะ แบบว่าไม่มีใครรู้น่ะ เราก็เลยคิดว่าน่าจะถ่ายทอดให้คนอื่นได้รับรู้ด้วย แรกสุดคือ ถ้าหากคนเรามันรู้รากเหง้าของปัญหา ก็เริ่มจากตรงนั้น แต่พอเขียนไปก็สนุกกับด้านแฟนตาซีมากขึ้น หนังก็แฟนตาซีไปเรื่อยๆ .. ตอนแรกสุดเลยอ่านเรื่องแล้วสนุก พอมันมีเรื่องของการพยายามกู้บังลังค์ของเจ้าชายองค์หนึ่งที่ถูกเขี่ยกระเด็นออกไป คือ รัฐนี้(ลังกาสุละ)เป็นรัฐที่มั่งคั่งและร่ำรวย ไม่ว่าใครก็ต้องอยากได้น่ะ แต่ว่าพอเขียนไปเขียนมา เติบโน้นนิดนี่นิด ก็กลายเป็นหนังแมสไปเลย

ถาม ทำไมพี่อุ๋ยถึงเลือกที่จะดึงดาราชื่อดังหลายๆ คนมาร่วมแสดงในหนังเรื่องนี้ครับ ?
นนทรีย์ ด้วยฟอร์มที่มันใหญ่ ผมว่ามันเลยต้องการคนที่มีประสบการณ์ แต่ผมก็ไม่ได้บังคับเขานะ ผมก็เอาบทให้เขาอ่าน ถามว่าอยากเล่นหรือเปล่าครับ ? คือจริงๆ ผมต้องการการแสดงจากเขา ความเชี่ยวชาญของเขา ความสามารถของแต่ล่ะคน เราเลือกคนที่มีความสามารถที่เราต้องการ เพราะจริงๆ ในหนังใหญ่ขนาดนี้ มันมีซีจีมันมีอะไร มีเรื่องงบประมาณที่จะต้องคอยดู เพราะเราเป็นโปรดิวเซอร์ด้วย ผมเลยต้องการคนที่มีความสามารถจริงๆ เพื่อที่จะมาช่วยให้งานด้านนี้เราเบาลง บางคนเราก็เลือกเขาก่อนจะเขียนบทเพราะอยากทำงานกับเขา อย่างเช่นคุณจารุณี คุณสรพงษ์ หรือทีมนักแสดงที่เคยร่วมงานกับเราจากหนังเรื่องก่อนๆ

ถาม ตัวเอกของเรื่องเป็นผู้หญิง แต่ทำไมถึงล้อมรอบด้วยนักแสดงชายหลายๆ คนมาประกบ ?
นนทรีย์ ตัวเอกเป็นผู้หญิงก็จริง แต่นอกนั้นผู้ชายหมด โจรสลัดก็ผู้ชายอยู่แล้ว มันหลีกหนีไม่ได้ แต่ถ้าดูตามบทจริงๆ บทไม่ได้หนักไปทางไหนทางหนึ่ง ผมว่าบทของพี่วินทร์เฉลยได้ดี ทุกคนมีอะไรให้เล่นมีอะไรให้ทำได้ตลอดเวลา ไม่ได้มายืนนิ่งๆ

ถาม ปัญหาระหว่างถ่ายทำเยอะไหมครับ ?
นนทรีย์ ส่วนใหญ่เป็นอุปสรรคทางธรรมชาติ   พายุบ้างมรสุม ถ่ายหนังกับทะเลเราคอนโทรลอะไรไม่ได้ แม้กระทั่งฉากหายไปเป็นฉากๆ ก็มี  เรือโจรสลัดที่ทำก็มีปัญหา เรือจะไม่มีใบเพราะถ้ามีใบลมก็จะพามันไปไหนต่อไหนได้  แต่เราก็เจออุปสรรคจากสิ่งที่ควบคุมไม่ได้เท่านั้น

ถาม ในส่วนของหนังนี่ใกล้เสร็จหรือยังครับ ?
นนทรีย์   หนังเหลือถ่ายอีก 10 เปอร์เซนต์ซึ่งจะมีฉากรบฉากใหญ่ด้วยครับ ซึ่งยากมาก เห็นเรือเป็นร้อยๆ ลำ ซึ่งไม่ได้ทำง่ายๆ ต้องใช้เวลาและงบประมาณค่อนข้างสูง ถ้าถามผม ผมอยากจะพูดว่านี่เป็นหนังแอ็คชั่นแฟนตาซีเรื่องแรกๆ ของไทย ที่มันปริมาณขนาดนี้เราไม่คอยได้เห็น เราได้บริษัท บลู แฟรรี่ มือทำคอมพิวเตอร์กราฟฟิคต้นๆ ของไทย มาสร้างงานให้ ซึ่งเขาช่วยเรามาก ให้คำแนะนำมากมาย เขาตามไปถึงกองถ่าย เพื่อบอกเราว่าฉากซีจีต่างๆ จะต้องถ่ายยังไงบ้าง

ถาม ทำไมเลือกบริษัทนี้มาทำงานด้านซีจี ?
นนทรีย์   เพราะความเหมาะสมน่ะ บริษัทนี้เราก็รู้จัก ก็เป็นรุ่นน้องเรามา เราเคยทำงานโฆษณากับเขา เพราะฉะนั้นเราเห็นงานของเขา เราเลือกที่งานของเขา

ถาม คิดจะหาใครมาช่วยทำงานด้านโปรดิวเซอร์ไหมครับ แบบที่เคยมีคุณดวงกมล ลิ่มเจริญ
นนทรีย์   มีฮ่ะ กำลังดูอยู่ มีคนมีฝีมือหลายๆ คนที่น่าจะทำได้ หายากแต่มันก็ต้องหา

ถาม ความคาดหวังต่อตัวอย่างหนังที่นำไปฉายที่เทศกาลหนังเมืองคานส์ ?
นนทรีย์   เราเคยเอาไปคุยกับนายทุนสมัยที่ไป American Film Maket นะครับ เขาก็ได้อ่านบท ผู้ซื้อทุกคนส่วนใหญ่ชอบบทมากอยู่แล้ว จากเรื่องที่สนุก และจากตัวอย่างที่จะนำไปฉายโชว์ที่คานส์ ก็น่าจะทำให้เขาตัดสินใจอะไรได้ง่ายขึ้นน่ะครับ

ถาม แล้วโครงการต่อไปน่ะครับ
นนทรีย์ กำลังคิดอยู่ ตอนนี้ผมอยากพักก่อน เพราะสามสี่ปีที่ผ่านมาเหนื่อยมาก เลยต้องพักก่อน รอให้หนังเรื่องนี้ออกฉายก่อน ฉายเสร็จแล้วผลออกมาเป็นอย่างไรค่อยว่ากันอีกที

***