สนับสนุนโดย สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม Supported by Office of Contemporary Art And Culture ,Ministry Of Culture

หน้าแรก
ข่าว
วิจารณ์
สัมภาษณ์
บทความพิเศษ
รายงานหนังไทยในเทศกาลหนังต่างๆ
รายชื่อหนังสือและบทความเกี่ยวกับหนังไทย
รายชื่อ ที่อยู่ หน่วยงาน
 
รายชื่อหนังเก่า
 
 
 
 

   
ตำนาน “ชั่วฟ้าดินสลาย”
  4 มีนาคม 2553 เขียนโดย อัญชลี ชัยวรพร
  LINK : “หน้าแรกของ ชั่วฟ้าดินสลาย
 

 

 

“ชั่วฟ้าดินสลาย” บทประพันธ์ชิ้นเอกของนักประพันธ์ชั้นนำ “เรียมเอง” หรือที่มักจะรู้จักกันดีในนามของ “มาลัย ชูพินิจ”  อาจจะไม่ใช่วรรณกรรมยอดนิยมที่ได้รับการดัดแปลงมาเป็นภาพยนตร์มากมายนัก  หากเทียบกับงานวรรณกรรมชิ้นอื่น ๆ ในสมัยเดียวกัน  ในประวัติศาสตร์ร่วมห้าสิบปีของบทประพันธ์ชิ้นนี้  ได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์สำเร็จเพียงสองครั้ง  กล่าวคือ ในปี พ.ศ. 2498 และ พ.ศ. 2523  

เรื่องราวความรักต้องห้ามของชายหญิงคู่หนึ่งที่ลักลอบเป็นชู้กัน กับฉากเหตุการณ์ในหนังที่เกิดขึ้นในยุคเก่า  อาจจะเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้บทประพันธ์ชิ้นนี้ถูกสร้างเป็นหนัง ทั้งนี้อาจจะเป็นเพราะช่วงสมัยที่เกิดขึ้นในหนังยากต่อการนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์  รวมทั้งเนื้อหาที่เป็นรักต้องห้ามของชายหญิงคู่หนึ่ง

พะโป้ ชายชราเจ้าของป่าไม้แห่งหนึ่ง  เพิ่งจะเข้าพิธีสมรสกับสาวสวยรุ่นลูกนามยุพดี  ก่อนที่จะโยกย้ายมาอยู่ในถิ่นพำนักที่ไกลจากผู้คน  ที่นี่ …  ยุพดีมีโอกาสได้พบกับส่างหม่อง  หลานชายรูปงามของพะโป้   ยุพดีเริ่มสนิทสนมกับส่างหม่อง  จนกลายเป็นความรัก  และลักลอบเป็นชู้กัน  จนวันหนึ่ง พะโป้ทราบเรื่องเข้า  เขาเลือกสนองตอบความรักของคนทั้งสอง  ด้วยการล่ามมือของทั้งสองเข้าไว้ด้วยกัน  จากความรักที่ดูสดใสในช่วงแรก  ต่อมาเมื่อขาดอิสระ  มันได้กลับกลายเป็นความทุกข์  พวกเขากลับไปหาพะโป้อีกครั้ง  ซึ่งได้ให้พวกเขาเลือกระหว่าง อิสรภาพ  ความรัก หรือ ความตาย 

“ชั่วฟ้าดินสลาย”  ถูกดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2496  สร้างเป็นภาพยนตร์สี 16 ม.ม. อำนวยการสร้างโดย หม่อมราชวงศ์ทันพงศ์ กฤดากร เขียนบทโดย ประหยัด ศ. นาคะนาท และประมูล อุณหธูป กำกับโดย หม่อมหลวงต้อย ชุมสาย กำกับภาพโดย ระบิล บุนนาค นำแสดงโดย ไสลทิพย์ ตาปนานนท์ (ยุพดี) ชลิต สุขเสวี (ส่างหม่อง) สำราญ เหมือนประสิทธิ์เวช (พะโป้) และ รงค์ วงษ์สวรรค์ (ทิพย์) ภาพยนตร์ฉบับนี้ไม่ได้ออกฉาย เนื่องจากความผิดพลาดในการล้างฟิล์ม ทำให้ฟิล์มภาพยนตร์เสียหายทั้งหมด  (วีระยศ สำราญสุขทิวาเวทย์. หนังกับหนังสือ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ห้องสมุด, 2552. 286 หน้า)

 

 

สองปีต่อมา  ภาพยนตร์เรื่องนี้สำเร็จเป็นรูปเป็นร่างจากความพยามยามของคุณรัตน์ เปสตันยี  ในนามของหนุมานภาพยนตร์    คุณรัตน์ทำหน้าที่เป็นโปรดิวเซอร์และถ่ายภาพ  และมอบให้ครูมารุตเป็นผู้กำกับ  มีนักแสดงชั้นนำในยุคนั้นหลายท่าน  ได้แก่ ชนะ ศรีอุบล (ส่างหม่อง)  งามตา ศุภพงษ์ (ยุพดี)  เอม สุขเกษม (พะโป้) และ ประจวบ ฤกษ์ยามดี ในฐานะคนสนิทของพะโป้ 

ประมาณปี พ.ศ.  2523  ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการถ่ายทอดเป็นภาพยนตร์อีกครั้ง  และเป็นเวอร์ชั่นที่คนส่วนใหญ่จะไม่รู้จักกัน  เวอร์ชั่นนี้มีชาลี อินทรวิจิตร เป็นผู้กำกับ  มีสมจินต์ ธรรมทัต รับบท พะโป้  ขณะที่ส่างหม่อง รับบทโดยวิฑูรย์ กรุณา และธิติมา สังขพิทักษ์  รับบทเป็น ยุพดี

หลังจากนั้นแล้ว  ไม่ได้มีการสร้างเป็นภาพยนตร์อีกเลยจนกระทั่งหม่อมน้อย หรือ มล.พันธุ์เทวนพ เทวกุล  ได้รื้อฟื้นบทประพันธ์นี้อีกครั้ง  อย่างที่เราทราบกันอยู่ 

.ในช่วงสามสิบปีหลังจากการสร้างในปี พ.ศ. 2523  มีความพยายามที่จะปัดฝุ่นบทประพันธ์นี้ขึ้นมาอยู่หลายครั้ง   ส่วนใหญ่จะเป็นผู้กำกับชั้นครู  อย่าง เชิด ทรงศรี หรือ ยุทธนา มุกดาสนิท  แต่เนื่องจากปัญหาความตกต่ำของภาพยนตร์ในช่วงนั้น  ทำให้บทประพันธ์ชิ้นนี้ไม่เคยก้าวขึ้นสู่จอเงินอีกเลย

หนึ่งในความพยายามนั้น  เป็นความพยายามที่จะนำบทประพันธ์ชิ้นนี้สู่ฮอลลีวู้ด  จากความร่วมมือกันระหว่างท่านมุ้ย และนักเขียนบทมือรางวัลจากฮอลลีวู้ดนาม  Stirling Silliphant   ซึ่งย้ายมาอยู่ในประเทศไทยในช่วงนั้น คือ พ.ศ. 2538  ซิลลิฟานท์เป็นนักเขียนบทมือรางวัลออสก้าร์จากภาพยนตร์เรื่อง In the Heat of the Night เมื่อปี ค.ศ. 1967  และเป็นผู้พบว่า บทประพันธ์เรื่อง กาเหว่าที่บางเพลง ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช  ได้ขโมยมาจากนวนิยายเรื่อง The Midwich Cuckoos ของ John Wyndham ซึ่งเผอิญซิลลิฟานท์ได้ดัดแปลงมาเป็นภาพยนตร์เรื่อง The Village of the Damned    

 

เดือนตุลาคม 2537 ผู้เขียนขอสัมภาษณ์ซิลลิฟานท์เกี่ยวกับการลอกวรรณกรรมโดย มรว.คึกฤทธิ์ ปราโมชในขณะนั้น  แต่ในการสัมภาษณ์ครั้งนั้น  เขาได้เอ่ยถึงโปรเจ็คหนังเรื่อง “ชั่วฟ้าดินสลาย” หรือในชื่อภาษาอังกฤษที่เขาตั้งชื่อว่า “Forever”  

ซิลลิฟานท์กล่าวว่า เคยได้พูดคุยโปรเจ็คหนังเรื่องนี้กับท่านมุ้ยมาตั้งแต่ปี 2537  หลังจากที่ท่านมุ้ยได้นำบทประพันธ์ชิ้นนี้ให้เขาดู  ซิลลิฟานท์พบว่า บทประพันธ์ชิ้นนี้งดงามมาก  แม้ว่ามันจะเศร้าก็ตาม  และถือเป็นงานระดับคลาสิคเลยทีเดียว 

ซิลลิฟานท์วางแผนไว้ว่า เขาจะดัดแปลงบทประพันธ์ชิ้นนี้ให้ตรงกับสองเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์อเมริกา  นั่นก็คือ งานแสดงสินค้าใหญ่ที่นิวออร์ลีนส์  กับขบวนการเคลื่อนไหวสิทธิสตรีในช่วงต้นทศวรรษ 1990s  เขาจะดัดแปลงให้บทของพะโป้เป็นชาวอเมริกันที่อยู่ในดินแดนสยาม  เป็นเจ้าของป่าไม้ที่เดินทางไปร่วมงานแสดงสินค้านี้ที่นิวออร์ลีนส์   ที่ซึ่งเขามีโอกาสได้พบปะกับสาวสวยชาวอเมริกันที่กำลังเบื่อสภาพสังคมที่เธออยู่พอดี  เพราะฉะนั้น เมื่อชายชราขอแต่งงาน  เธอตอบตกลงทันที  และทั้งคู่ได้ย้ายมาอยู่สยาม  ที่เธอได้พบกับชายหนุ่มผู้เป็นหลานของชายชรา  บทของชายหนุ่มจะต้องหล่อ  ไร้ประสบการณ์  บริสุทธิ์ 

คนทั้งสองได้พบกัน  เป็นชู้  จนชายชราพบเข้า  เขาสั่งล่ามมือของคนทั้งสองเข้าด้วยกัน  เพื่อที่จะได้อยู่ด้วยกัน “กาลปาวสาน”   แต่ต่อมา  เมื่อทั้งคู่กลับทนสภาพนี้ไม่ได้  ฝ่ายหญิงตัดสินใจยิงตัวตาย  แม้ว่าเธอจะตั้งท้อง  และแม้ว่าหญิงคนรักจะเสียชีวิตแล้ว  ชายชราก็ยังล่ามโซ่ศพของเธอกับชายหนุ่ม  ซึ่งจบลงด้วยการเสียสติในที่สุด

ซิลลิฟานท์วางแผนไว้ว่า จะให้แอนโธนี ฮ็อปกิ้นส์  รับบทชายชรา  จูเลีย โรเบิร์ตส์รับบทเป็นยุพดี  และแดเนียล เดย์ ลูอิส รับบทของส่างหม่อง  และให้สรพงษ์ ชาตรีรับบทเป็นคนสนิทของพะโป้  โดยซิลลิฟานท์ตั้งงบในตอนนั้นถึง 3 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 75 ล้านบาทในสมัยนั้น

ครั้งแรกที่ผู้เขียนได้ยินข่าวเรื่องนี้  ก็ไม่ค่อยอยากจะเชื่อนัก  ก็เลยตัดสินใจขอสัมภาษณ์ท่านมุ้ย  ซึ่งท่านบอกว่าเป็นความจริง  แต่จะต้องใช้เวลานาน  เพราะการสร้างภาพยนตร์ของฮอลลีวู้ดแต่ละเรื่องในสมัยนั้นต้องเตรียมไว้นาน

ปัญหาที่ทำให้หนังเรื่องนี้ไม่ได้สำเร็จเป็นรูปเป็นร่าง  ก็เพราะว่า ซิลลิฟานท์เกิดเสียชีวิตในเวลาอีกปีต่อมา ที่กรุงเทพ  ด้วยโรคประจำตัว   จนทำให้โครงการนี้ต้องเลิกล้มไปในที่สุด 

สำหรับท่านที่ต้องการทราบรายละเอียด  โปรดอ่านบทสัมภาษณ์เรื่อง “A Visit From Hollywood,” เดอะเนชั่น, Monday 23 January 1995, Section C 

   

Everything you want to know about Thai film, Thai cinema
edited by Anchalee Chaiworaporn อัญชลี ชัยวรพร   designed by Nat  
COPYRIGHT 2004 http://www.thaicinema.org. All Rights Reserved. contact: thaicine@yahoo.com
By accessing and browsing the Site, you accept, without limitation or qualification, these copyrights.
If you do not agree to these copyrights, please do not use the Site.